Bingöl X Haber

1 Eylül sabahı Karadeniz'de balıkçıların heyecanı daha gün doğmadan başladı. Dört buçuk aylık av yasağının sona ermesiyle tekneler 'vira bismillah' diyerek denize açıldı. İlk günün sonunda limanlara dönen ağlar ise adeta palamut ile doluydu. Ordu, Giresun, Trabzon ve Rize kıyılarında balıkçılar, oltalara ve ağlara takılan bol miktarda palamutla limanlara dönerken, tezgahlarda adeta bir şölen havası oluştu.

Karadeniz'in maviliklerinde adeta bir dans gibi süren av, balıkçıların yüzünü güldürdü. Vatandaşlar da yıllardır özlemini çektikleri taze palamuda kavuşmanın mutluluğunu yaşıyor. Uygun fiyatlarla tezgahlarda yerini alan palamut, özellikle Karadeniz sofralarının baş tacı olurken, diğer bölgelerde de yoğun talep görüyor. Bu bolluğun sezon başında yaşanması, balıkçılık sektöründe güçlü bir sezonun habercisi olarak değerlendiriliyor.

Karadeniz'de Palamut Bolluğu ve Tezgahlara Yansımaları

Av yasağının kalktığı ilk günlerde Ordu'nun Perşembe ilçesi, Giresun'un Görele ilçesi, Trabzon'un Sürmene ilçesi ve Rize'nin Merkez ilçesindeki balıkçı barınaklarına yanaşan teknelerin kasaları, irili ufaklı palamutlarla dolup taştı. Balıkçılar, oltaları ve ağları denizden çekmekte adeta zorlanırken, bu görüntüler görenlere önceki yılların bereketli sezonlarını anımsattı. Yerli halk ve çevre illerden gelen vatandaşlar, balıkçı tezgahlarının önünde uzun kuyruklar oluşturmuş durumda.

Balık pazarlarındaki hareketlilik, sabahın erken saatlerinde başlayıp akşamı buluyor. Özellikle Karadeniz Sahil Yolu üzerindeki balıkçı tezgahları, satışa sunulan taptaze palamutlarla renkleniyor. Kimi vatandaş birkaç adet palamut alıp mangalın yolunu tutarken, kimisi de kilosu uygun olduğu için kışlık balık ihtiyacını karşılamak adına daha fazla satın alıyor. Tezgahlardaki fiyatların geçen yıla göre oldukça makul olması, bolluğun en büyük kanıtı olarak gösteriliyor.

Bölgedeki Balıkçılardan İlk Yorumlar

Sürmene ilçesinde balıkçılık yapan 25 yıllık emektar bir balıkçı, “Bu sene sezonun açılışını bu kadar bol yapacağımızı kimse tahmin etmiyordu. Ağlarımız palamutla doldu, adeta bir bereket var. İnşallah bu bolluk sezon boyunca da sürer.” diyor. Benzer bir görüş de Giresun’da balıkçılık yapan bir tekne sahibi tarafından dile getiriliyor: “İlk seferde bu kadar palamut tutmak bizi gerçekten şaşırttı. Bu yıl Karadeniz’de palamut çokça var. Fiyatlar şu an gayet iyi, hem biz kazanıyoruz hem vatandaş ucuza balık yiyor.”

Öte yandan, bazı bölgelerde balıkçıların donanımlı tekneleriyle açık denizde avlanması, kıyı balıkçılarının bereketini artırıyor. Uzmanlar, palamutun kıyıya yakın bölgelerde de yoğunlaştığını ve bu durumun amatör olta balıkçıları için de büyük bir fırsat sunduğunu söylüyor. Trabzon’da yaşayan bir amatör balıkçı, “Sabah işe gitmeden önce iki saat olta attım, üç tane palamut çıkardım. Bırakın bu kadar kolay balık tutmayı, bir süredir denizde balık görmek bile mümkün değildi.” ifadelerini kullanıyor.

Palamut Bolluğunun Nedenleri ve Uzman Görüşü

Uzmanlar, gelen bolluğu deniz suyu sıcaklıklarının mevsim normallerinde seyretmesi ve av yasağının palamudun üreme dönemiyle doğru bir takvime denk gelmesine bağlıyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Cemalettin Şahin, yaptığı açıklamada, “Palamut, göçmen bir türdür. Marmara’dan Karadeniz’e beslenmek için girer. Bu yıl Karadeniz’deki besin zincirinin zenginliği, sadakaların ve hamsinin durumu, palamudu kıyıya çekmiş durumda.” ifadelerine yer verdi. Prof. Şahin, erken ve bol göçün, deniz ekosistemindeki olumlu gelişmelerin bir yansıması olduğunu belirtiyor.

Av Yasağının Sürdürülebilirliğe Katkısı

Her yıl 1 Nisan ile 30 Ağustos tarihleri arasında uygulanan av yasağı, palamut ve diğer balık türlerinin bir kez yumurtlamasını ve büyümesini güvence altına alıyor. 1 Eylül’le birlikte avın başlaması, özellikle palamut gibi göçmen balıkların Karadeniz’deki yoğunluğunun artmasına olanak sağlıyor. Bu dönemde balık stoklarının yenilenmesi, uzun vadede balıkçılığın sürdürülebilirliği açısından kritik bir önem taşıyor.

Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı’nın denetimleri de bu süreçte etkisini gösteriyor. Tekne ve ağ boyu denetimlerinin sıkılaştırılması, kaçak avcılıkla mücadele, denizlerdeki balık popülasyonunun korunmasında önemli rol oynuyor. Balıkçılar, bu sezon da yasaklara uyulduğu takdirde bolluğun yıllarca sürebileceğini ifade ediyorlar.

Vatandaşın Palamut Sevgisi ve Fiyatların Yansıması

Karadeniz insanının vazgeçilmezlerinden olan palamut, sadece bölge halkı için değil, Türkiye genelinde önemli bir protein kaynağı. Uygun fiyatlı olması, vatandaşın et fiyatları karşısında palamuda yönelmesini sağlıyor. Özellikle kilosu 50 ila 80 TL arasında değişen palamut, bütçe dostu olması nedeniyle sofraların arananı oldu. İstanbul ve Ankara’daki perakende fiyatlarının dahi bu denli makul seyretmesi, bolluğun tüm Türkiye’ye yayıldığının bir göstergesi.

Palamudun Besin Değeri ve Mutfaktaki Yeri

Palamut, omega-3 yağ asitleri, B12 vitamini, selenyum ve protein açısından zengin bir balıktır. Uzmanlar, haftada en az iki kez palamut tüketilmesini tavsiye ediyor. Karadeniz mutfağında palamut tava, palamut ızgara, palamut buğulama, palamut dolması gibi çok çeşitli tarifler bulunuyor. Özellikle yeni sezon palamutunun yağ oranı düşük olduğu için tavada kızartılması, levrek ve çipuraya göre çok daha lezzetli bir seçenek sunuyor. Rize’de balık restoranları işleten bir işletmeci, “Sezonun açılmasıyla birlikte palamuda olan ilgi patladı. Özellikle hafta sonları palamut tava yapmak için gelen müşterilerimiz oluyor. Fiyatların uygun olması da bu talebi artırıyor.” sözleriyle durumu özetliyor.

Gelecek Beklentileri: Bolluk Sürer mi?

Sezonun ilk avlarında elde edilen bu bolluk, balıkçıların ve vatandaşların gelecek aylara dair beklentilerini yükseltmiş değil; aksine, ortaya çıkan manzara herkesi umutlandırdı. Ancak uzmanlar, iklim değişikliği ve deniz ekosistemindeki hassasiyet nedeniyle dikkatli olunması gerektiğini de hatırlatıyor. Prof. Dr. Cemalettin Şahin ile bazı ziraat odası başkanları, “Bu sezon bol ama önümüzdeki yıllarda da bolluk istiyorsak av baskısını sürdürülebilir bir şekilde yönetmeliyiz. Kontrolsüz avlanma, bugün yaşanan bereketi yarın yok edebilir” uyarısında bulunuyor. Karadeniz’de balıkçılık, sadece bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda kültürel bir miras; bu yüzden dikkatli avlanma herkesin ortak sorumluluğu. Bugün tezgahlarda boy gösteren bol ve iri palamutların, sezon sonunda da devam etmesi için hem balıkçıların hem de yetkililerin hassasiyetle çalışması gerekiyor.

Sonuç olarak, 1 Eylül’de açılan av sezonu Türkiye’nin dört bir yanında olduğu gibi Karadeniz’de de palamut bereketiyle başladı. Ordu, Giresun, Trabzon ve Rize’de tezgahlar şenlendi; balıkçılar alın teriyle kazandığı bereketli bir dönemin kapısını araladı. Vatandaşlar ise uzun zamandır uygun fiyatla taze balık yeme fırsatı bulmanın keyfini sürüyor. Gözler artık, bu bolluğun sezon boyunca sürmesinde.